ข้อมูลโครงการชลประทานชัยภูมิ




                     โครงการชลประทานชัยภูมิ  เป็นหน่วยงานในสังกัด สำนักงานชลประทานที่ 6 กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์  ตั้งอยู่ที่ 5/1 หมู่ที่  2 ถนนชัยภูมิ - บ้านเขว้า  ตำบลในเมือง  อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ   โดยมีนายพงศ์ศักดิ์   ณ ศร ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโครงการชลประทานชัยภูมิ คนปัจจุบัน 

ภารกิจที่ต้องปฏิบัติ

1. ภารกิจหลัก

  • ด้านการบริหารจัดการน้ำ 

          โครงการชลประทานชัยภูมิ จะดำเนินการวางแผนการจัดการน้ำ และแผนการส่งน้ำของโครงการชลประทานขนาดกลาง สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า และโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ทั้งในฤดูแล้งและฤดูฝน โดยมีขั้นตอนการดำเนินการพอสรุปได้ ดังนี้

        1.1 คาดการณ์ปริมาณน้ำต้นทุนที่คาดว่าจะเหลืออยู่ในแหล่งน้ำประเภทต่างๆ เพื่อนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนการใช้น้ำในแต่ละฤดูกาลเพาะปลูก โดยน้ำข้อมูลสถิติน้ำฝนและนำ้ท่ามาเป็นส่วนประกอบในการวิเคราะห์
        1.2 สำรวจกิจกรรมการใช้น้ำด้านการเกษตร โดยรวบรวมข้อมูล การเพาะปลูกพืชของเกษตรกร ทั้งจำนวนพื้นที่เพาะปลูกและชนิดพืช เพื่อนำมาคำนวณปริมาณความต้องการใช้น้ำเป็นรายสัปดาห์ รายเดือน และรายปี
        1.3 สำรวจกิจกรรมการใช้น้ำด้านการอื่นๆ เช่น การประปา การประมง การเลี้ยงสัตว์ อุตสาหกรรม การระบายน้ำรักษาระบบนิเวศน์ อัตราการระเหยและรั่วซึม เพื่อนำมาคำนวณปริมาณความต้องการใช้น้ำเป็นรายสัปดาห์ รายเดือน และรายปี
        1.4 วางแผนการจัดสรรน้ำและส่งน้ำ ตามข้อมูลที่ได้ และจัดประชุมชี้แจงเกษตรกรในพื้นที่โครงการชลประทานประเภทต่างๆ กำหนดพื้นที่เพาะปลูกที่เหมาะสมกับน้ำต้นทุน กำหนดกฎระเบียบข้อตกลงในการจัดสรรน้ำและการส่งน้ำ กำหนดวันเริ่มต้น-สิ้นสุดฤดูกาลส่งน้ำ นัดหมายเกษตรกรในพื้นที่ทำความสะอาดคูและคลองส่งน้ำ
        1.5 การส่งน้ำ ตามแผนการจัดสรรน้ำที่วางไว้และปรับเปลี่ยนในแต่ละสัปดาห์ ให้สอดคล้องกับสภาพน้ำฝน น้ำท่า สภาพความชุ่มชื่นในแปลงเพาะปลูก และกิจกรรมการเจริญเติมโตของพืช
        1.6 การติดตามและประเมินผลการส่งน้ำ โดยการจัดทำสรุปแผนเทียบกับผลการส่งน้ำในแต่ละฤดูกาล ประชุมสรุปปัญหาและอุปสรรคต่างๆ ที่เกิดขึ้นเพื่อนำไปเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาในฤดูกาลส่งน้ำถัดไป

  • ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำและการป้องกันภัยอันเกิดจากน้ำ        
            ดำเนินการพิจารณาโครงการ และวางโครงการเบื้องต้นด้านการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก โครงการก่อสร้างสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า โครงการพัฒนาแก้มลิง โครงการผันน้ำและระบายน้ำ โครงการป้องกันอุทกภัย การสนับสนุนเครื่องสูบน้ำเคลื่อนที่ช่วยเหลือเกษตรกรในเขตและนอกเขตชลประทาน และโครงการพิเศษอื่นๆ ที่ได้รับมอบหมาย
  • ด้านการปรับปรุง ซ่อมแซมและบำรุงรักษาอาคารชลประทาน         
            ดำเนินการสำรวจตรวจสอบสภาพอาคารชลประทานเป็นประจำทุกปี นำผลการสำรวจมาวางแผนการปรับปรุง ซ่อมแซมและบำรุงรักษาอาคารชลประทานประเภทต่างๆ ทั้งในระยะสั้น ระยะปานกลาง และระยะยาว เพื่อให้อาคารชลประทานประเภทต่างๆ อยู่ในสภาพที่ดีและพร้อมใช้งานสามารถส่งน้ำและแพร่กระจายน้ำให้กับกิจกรรมการใช้น้ำประเภทต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น งานปรับปรุงระบบส่งน้ำและอาคารประกอบ งานบำรุงรักษาและหล่อลื่นอุปกรณ์เครื่องกว้านและบานระบาย งานขุดลอกตะกอนดินตกจมในคลองส่งน้ำ งานซ่อมแซมแผ่นคอนกรีตดาดคลองส่งน้ำ งานซ่อมแซมคันคลองส่งน้ำ เป็นต้น 
  • ด้านการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ การฝึกอบรมและให้คำแนะนำแก่เกษตรกร       
            การบริหารจัดการน้ำโดยเกษตรมีส่วนร่วมเป็นแนวทางหลักในการดำเนินงานของโครงการชลประทานชัยภูมิ โดยมีการดำเนินการจัดกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ เช่น การจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำพื้นฐาน กลุ่มบริหารการใช้น้ำ สมาคมผู้ใช้น้ำสหกรณ์ผู้ใช้น้ำ คณะกรรมการจัดการชลประทาน ยุวชลกร อาสาสมัครชลประทาน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เยาวชน เกษตรกร องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินการของงานชลประทานอย่างแท้จริงช่วยให้ผู้มีส่วนได้เสียเกิดความเข้าใจและตะหนักถึงบทบาทหน้าที่และคุณค่าของงานชลประทานเพิ่มมากขึ้น ซึ่งมีการวางแผนการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ การฟื้นฟูความเข้มแข็งกลุ่มผู้ใช้น้ำอย่างต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ทั้งนี้โครงการชลประทานประเภทต่างๆ ที่อยู่ในความรับผิดชอบของโครงการชลประทานชัยภูมิ ดังนี้
* โครงการชลประทานขนาดกลาง                            จำนวน    7   โครงการ
* โครงการสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า                              จำนวน    2   โครงการ
* โครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ     จำนวน  13   โครงการ


2. ภารกิจรองที่สนับสนุนหน่วยงานอื่นๆ
  • การให้คำแนะนำเกี่ยวกับภารกิจถ่ายโอนแล้ว แก่ อปท.
              ปัจจุบันโครงการชลประทานชัยภูมิ ได้ดำเนินการถ่ายโอนภารกิจของกรมชลประทาน จำนวน 8 ภารกิจให้กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และในอนาคตจะมีการถ่ายโอนภารกิจเพิ่มมากขึ้น ดังนั้นการให้ความรู้และทักษะด้านงานชลประทานประเภทต่างๆ แก่ อปท. จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง โครงการชลประทานชัยภูมิได้มีการจัดประชุมชี้แจงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ทราบถึงลักษณะงาน และขอบเขตของงานถ่ายโอน และดำเนินการให้คำแนะนำกับทุก อปท.ในเขตจังหวัดชัยภูมิ รวมทั้งสิ้น 144 อปท.
  • การเป็นตัวแทนกรมชลประทานร่วมเป็นคณะกรรมการหรือคณะทำงานกับจังหวัด
                 โครงการชลประทานจังหวัดถือว่าเป็นตัวแทนของกรมชลประทานในระดับจังหวัดที่จะต้องติดต่อและประสานงาน แก้ไขปัญหาเรื่องน้ำและการเกษตรอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งเป็นหน่วยงานด้านช่าง จึงมีบทบาทหน้าที่ในการร่วมเป็นคณะทำงาน คณะกรรมการในระดับจังหวัด
  • การประสานงานและมวลชนสัมพันธ์        
                 โครงการชลประทานชัยภูมิ มีการประสานงานและจัดกิจกรรมมวลชนสัมพันธ์ร่วมกับส่วนราชการต่างๆ เช่น การออกหน่วยบริการคลินิกเกษตรเคลื่อนที่ ออกหน่วยบริการบำบัดทุกข์บำรุงสุข การออกร้านงานเจ้าพ่อพระยาแลและงานกาชาด การจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ การอบรมยุวชลกร การจัดทำประชาคมในงานพัฒนาแหล่งน้ำ การฟื้นฟูความเข้มแข็งของกลุ่มผู้ใช้น้ำ การประสานงานกับโรงงานอุตสาหกรรมเกี่ยวกับการใช้น้ำ เป็นต้น
  • ภารกิจเพื่อเสริมศักยภาพโครงการอื่นๆ        
                 การพัฒนาศักยภาพของโครงการชลประทานขนาดกลางและขนาดเล็ก ที่ต้องมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง เช่น การจัดทำ Rule Curve การจัดทำ ROS การจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการวิเคราะห์ การสำรวจ ตะกอนดินตกจมในอ่างๆ การขุดลอกอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง การวางระบบผันน้ำเพื่อเพิ่มความจุและระบบกระจายน้ำ การขุดลอกทางระบายน้ำด้วยเรือขุด รถขุด การกำจัดวัชพืชในอ่างเก็บน้ำและระบบระบายน้ำ
  • ภารกิจพิเศษที่ต้องดำเนินการเป็นประจำทุกปี                
  1. การประชุมชี้แจงและประชาสัมพันธ์เตือนภัย ระดับจังหวัด
  2. การติดตั้งเครื่องสูบน้ำขนาดใหญ่เพื่อเร่งระบายน้ำออกจากตัวอำเภอเมือง
  3. การติดตามสภาพน้ำฝน และน้ำท่าเพื่อวิเคราะห์และคาดการณ์
  4. การบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการร่วมกับหน่วยงานระัดับจังหวัด เช่น ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย การไฟฟ้าฝ่ายผลิต กรมอนุรักษ์และส่งเสริมพลังงานทดแทน โยธาธิการจังหวัด ปกครองจังหวัด เทศบาลเมือง และองค์การบริหารส่วนจังหวัด เป็นต้น
                ปัจจุบันได้มีการวางโครงการป้องกันอุทกภัยเมืองชัยภูมิในระยะเร่งด่วน จำนวน 6 โครงการ โดยเป้าหมายหลัก 3 ประการ คือ
  •  เร่งระบายน้ำที่ท่วมขังออกนอกเขตเทศบาลเมืองชัยภูมิ
  • จัดทำแนวป้องกันและแนวผันน้ำบริเวณรอบนอกตัวเมือง
  • เพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำของแม่น้ำสายหลักและสายรอง